DH 3937
E aos trabalhadores, afirma ainda a encíclica, reconhece-se o direito natural, não apenas de constituírem associações, ou só de operários, ou mistas de operários e patrões, e de darem às mesmas a estrutura orgânica que julgarem mais conveniente para os interesses de sua profissão, mas também <o direito> de nelas agirem, de modo autônomo e por iniciativa própria, para a consecução dos seus interesses, sem que ninguém o possa proibir. Enfim, nas relações mútuas, operários e empregadores devem inspirar-se nos princípios da solidariedade humana e da fraternidade cristã, uma vez que, tanto a desenfreada concorrência pregada pelos assim chamados liberais, como a luta de classes no sentido marxista, são contrárias não menos à doutrina cristã do que à natureza humana. social de Pio XI
In iisdem praeterea Litteris ius a natura datum esse operariis affirmatur, non tantum ut corporati in societates coeant, sive ex solis opificibus, sive ex opificum et dominorum ordinibus conflatas, easdemque in illam formam redigant quam opinentur magis suae artis rationibus idoneam, sed ut etiam ipsi opifices in societatibus, quas diximus, ita se, nemine prae [407] cludente, libere ac sua sponte movere possint, prouti suae utilitates ferant. Postremum operarii operumque conductores, in mutuis componendis rationibus, sese gerant ad principia humanae coniunctionis, atque ad christianae fraternaeque necessitudinis normam: quandoquidem sive immoderata ea aemulatio, quam liberales, qui vocantur, praedicant, sive alterius ordinis in alterum, pro marxianis placitis, dimicatio, non minus a christiana doctrina quam ab hominum ipsorum natura sunt sane alienissimae. Resumo da doutrina